Historia śpiewnika

W historii Śpiewnika kościelnego ks. Jana Siedleckiego, nowe, gruntownie zmienione wydanie ukazywało się średnio co 15-20 lat. Oczywiście częściej wychodziły poprawiane wznowienia. We wszystkich czterdziestu wydaniach kolejne redakcje uwzględniały przemiany w liturgii, dostosowywały język do współczesnego sobie, poprawiały melodie sięgając do najstarszych źródeł, ale i usuwając różnorakie zbędne naleciałości (chodzi np. o ludowe ozdobniki, które stosowano lokalnie). Pod tym względem założenia redakcyjne są spójne i konsekwentne, choć podejmowane decyzje mogą czasem zaskakiwać. We wszystkich wydaniach, począwszy od XIX-wiecznych – pomijano bowiem niektóre zwrotki, dokonywano korekt tak melodii, jak i tekstów. Nie zawsze te decyzje były trafione, co weryfikowały reakcje odbiorców. Śpiewnik kościelny ks. Jana Siedleckiego nigdy nie był zbiorem muzealnych antyków przeznaczonych do oglądania, ale wyborem żywych śpiewów tak starych jak i nowych, przeznaczonych do użytku w kościołach.

Można zapytać: ile Siedleckiego jest w Siedleckim obecnie. Jeśli weźmiemy drugie wydanie (1880) i porównamy z pierwszym (1878) – zobaczymy, że już pod redakcją ks. Jana wydania bardzo różniły się między sobą. I wydanie z nutami ma zaledwie 184 strony, drugie – 542 strony. Jeśli weźmiemy wydanie z 1908 r., które ukazało się 6 lat po śmierci ks. Siedleckiego, także zauważymy duże różnice. Oczywiście najważniejsze jest wydanie jubileuszowe z 1928 r. (plus liczne, w tym powojenne wznowienia), które przez większość odbiorców bywa utożsamiane z najprawdziwszym „Siedleckim”. Rzeczywiście – jest ono ogromnie wartościowe, ale jest dziełem ks. Wendelina Świerczka CM. Podobnie zresztą, jak zupełnie odmienne od jubileuszowego wydanie z 1959 r. – także pod redakcją Świerczka.

Pierwsze wydanie Śpiewniczka

Zawierający Pieśni Kościelne

dla użytku młodzieży szkolnej,

wydany został w Krakowie w 1876 r. Zastanawiać może tytuł, który sugeruje przeznaczenie tej pozycji dla użytku młodzieży szkolnej. Z dzisiejszego punktu widzenia spodziewalibyśmy się „lżejszego repertuaru”. Tymczasem poza pieśniami przed i po nauce oraz pieśniami za cesarza, które młodzież zobowiązana była wykonywać w szkole, z wyjątkiem kantyczki Kaczka pstra, repertuar pieśni w I wyd. śpiewniczka jest bardzo dojrzały. Widocznie inne było wówczas podejście do roli muzyki w wychowaniu. Młodzieży stawiano wyższe wymagania.

Wydanie jubileuszowe

Śpiewniczek ks. Jana Siedleckiego

uzyskał nowe oblicze w 1928 r.,

wraz z ukazaniem się tzw. Wydania jubileuszowego, pod tytułem Śpiewnik kościelny. Zawiera on 500 (464) pieśni, stron 540 (526 i XIV).

Już sama karta tytułowa Śpiewnika kościelnego z 1928 r. wymaga omówienia. Po raz pierwszy tak wyraźnie u góry podany jest autor Śpiewnika – ks. Jan Siedlecki. Jego imię i nazwisko nie jest częścią tytułu, ale zostało wyróżnione w jednoznaczny sposób jako imię i nazwisko rzeczywistego autora. Zmianie uległ tytuł: Śpiewnik kościelny – bez przeznaczenia dla użytku młodzieży szkolnej. Poza tym, tytuł skrócono, nie:  Śpiewniczek zawierający pieśni kościelne z melodiami, lecz po prostu Śpiewnik kościelny. Uwagach wstępnych ks. Świerczek tłumaczy krótko: „Wobec znacznej ilości pieśni nazwa «Śpiewnik» zamiast «Śpiewniczek» narzuciła się sama przez się”. 

Pod redakcją ks. Wendelina Świerczka CM

Śpiewnik uzyskał nowe oblicze

w wydaniu opolskim z 1959 r.

Ze słowa wstępnego ks. Wendelina Świerczka dowiadujemy się, że prace nad nowym wydaniem rozpoczęto w 1957 r. według następujących założeń: 1. śpiewnik nie może być tylko antologią pieśni kościelnych, lecz powinien zawierać także te pieśni, które dla współczesnego człowieka są czymś żywym i zrozumiałym; 2. teksty i melodie Śpiewnika Kościelnego wydanego z polecenia Episkopatu Polski zostały włączone bez zmian; 3. nie wszystkie pieśni zostały opracowane na dwa głosy, przy czym drugi głos miejscami uległ zmianie; 4. tekst został poddany rewizji: usunięto zwroty i słowa przestarzałe i niewłaściwe oraz dostosowano akcent i średniówki do rytmu melodii.

Pod redakcją ks. Karola Mrowca CM

XXXVI wydanie ukazało się w 1980 r. 

XXXVI wydanie jest w zasadzie

przedrukiem wydania z 1975 r. Wprowadzone zmiany uzasadniono przystosowaniem najbardziej potrzebnych śpiewów do obowiązujących przepisów liturgicznych. Śpiewnik kościelny uzyskał nowe oblicze w wydaniu XXXIX z 1987 r. Gruntowna redakcja była zapowiadana już w wydaniu z 1980 r. Po przedmowie ks. Feichta z 1928 r. następuje obszerna nota Od Redakcji z 1986 r. We wstępie przypomniano: „motywem tych zmian była chęć dostosowania zawartości Śpiewnika do wymogów posoborowej odnowy liturgicznej oraz zaradzenia aktualnym potrzebom duszpasterskim”. Po raz kolejny w historii Śpiewnika, w imię przejrzystości, zrezygnowano z tzw. dodatków. Zmieniono układ śpiewnika. Ze względu na przestarzały tekst zrezygnowano z niektórych strof pieśni, usunięto 86 pieśni, wprowadzono zaś 178.

XLI wydanie

ukazało się w 2015 r. 

Różne wersje XLI wydania

Jako redakcja, od początku zamierzaliśmy wydać śpiewnik w kilku wersjach: z nutami, bez nut, w wersji elektronicznej na przenośne czytniki typu tablet, smartphone, na rzutniki oraz powołać do istnienia stronę internetową, na której zamieścimy m.in. teksty pieśni z nagraniem ich wykonań w formacie mp3. Wersja z nutami to wersja podstawowa, zawierająca wszystkie informacje. To także wersja najobszerniejsza i wskutek tego najdroższa. Wersja bez nut zawiera same teksty, bez wykazów śpiewników, skrótów, informacji o pochodzeniu pieśni. Taka wersja powstawała już w dawnych latach. Nie zgadzał się na nią ks. prof. K. Mrowiec, co wymusiło powstanie Wyboru pieśni kościelnych ks. Tarsycjusza Sinki CM. Powodzenie jakim cieszy się śpiewnik ks. T. Sinki oraz niesłabnące zainteresowanie śpiewnikiem ks. J. Siedleckiego z nutami, wystarczająco uzasadniają potrzebę istnienia śpiewnika ks. J. Siedleckiego zarówno z nutami jak i samymi tekstami.

Ogólnopolski

śpiewnik liturgiczny

Wydanie XLI

XLI wydanie otrzymało nie tylko zatwierdzenie biskupa krakowskiego, ale także poparcie Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych W listopadzie 2015 r. XLI wydanie poparła Komisja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów KEP, zaś w kwietniu 2016 r. poparła je Podkomisja ds. Muzyki Kościelnej przy Episkopacie Polski.

Po 138 latach historii śpiewnika, po raz pierwszy Śpiewnik kościelny ks. Jana Siedleckiego otrzymał oficjalne zatwierdzenie od Konferencji Plenarnej Episkopatu Polski jako ogólnopolski śpiewnik liturgiczny w Polsce.

Przewiń do góry
Korzystając z tej witryny, zgadzasz się zaakceptować naszą Politykę Prywatności i Politykę Cookis.
Translate »
Don\'t copy text!