{"id":8726,"date":"2025-09-16T08:29:22","date_gmt":"2025-09-16T06:29:22","guid":{"rendered":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/?p=8726"},"modified":"2025-11-10T13:21:30","modified_gmt":"2025-11-10T12:21:30","slug":"wywiad-dotyczacy-muzyki-w-celebracji-sakramentu-malzenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/?p=8726","title":{"rendered":"Wywiad dotycz\u0105cy muzyki w celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa"},"content":{"rendered":"

s. dr Monika Dolores Nowak PDDM:<\/strong>
\nRepertuar muzyczno-ko\u015bcielny w j\u0119zyku polskim po II Soborze Watyka\u0144skim rozwija\u0142 si\u0119 \u201enier\u00f3wnomiernie\u201d w r\u00f3\u017cnych obszarach duszpasterstwa liturgicznego i pozaliturgicznego. Obszarem zaniedbanym jest tu bez w\u0105tpienia celebracja sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Jakich przyczyn tego stanu Ksi\u0105dz si\u0119 dopatruje?<\/p>\n

ks. dr Wojciech Ka\u0142amarz CM: <\/strong><\/em>Po pierwsze, sakrament ten najcz\u0119\u015bciej sprawowany jest podczas Mszy \u015bw. mo\u017ce nie od razu dostrze\u017cono potrzeb\u0119 odr\u0119bnych \u015bpiew\u00f3w, skoro mszalne istnia\u0142y. Po drugie, tu\u017c po soborze otwarto drzwi ko\u015bcio\u0142\u00f3w na r\u00f3\u017cne produkcje muzyczne estetycznie pokrewne piosenkom lub piosenkami wr\u0119cz b\u0119d\u0105ce. Mo\u017ce my\u015blano, \u017ce te piosenki \u2013 odpowiadaj\u0105ce estetycznie gustom m\u0142odych ludzi \u2013 b\u0119d\u0105 w\u0142a\u015bciwymi \u015bpiewami podczas uroczysto\u015bci w\u0142a\u015bciwych w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w dla m\u0142odych ludzi? Po trzecie, \u015bluby s\u0105 raczej jednorazowym wydarzeniem w \u017cyciu katolika. Mo\u017ce nie widziano potrzeby tworzenia specjalnych \u015bpiew\u00f3w, kt\u00f3re wykona si\u0119 bardzo rzadko.<\/p>\n

Jak szanowa\u0107 zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119? <\/strong><\/p>\n

Osobi\u015bcie nadal opowiadam si\u0119 za korzystaniem z istniej\u0105cego, znanego wszystkim repertuaru pie\u015bni ko\u015bcielnej. Tylko wtedy jest szansa, \u017ce kto\u015b na ko\u015bciele do \u015bpiewu si\u0119 w\u0142\u0105czy, a liturgia nie b\u0119dzie koncertem solowym organisty. Warto dobiera\u0107 \u015bpiewy spo\u015br\u00f3d pie\u015bni przygodnych (pie\u015bni o ufno\u015bci Bogu, do Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, o mi\u0142o\u015bci, eucharystyczne itd.). Wzorem ka\u017cdej rodziny jest \u015awi\u0119ta Rodzina \u2013 dlaczego nie si\u0119ga\u0107 po niekt\u00f3re pie\u015bni przeznaczone na to \u015bwi\u0119to? W wielu regionach nowo\u017ce\u0144cy sk\u0142adaj\u0105 bukiet kwiat\u00f3w przed wizerunkiem Matki Naj\u015bwi\u0119tszej \u2013 dlaczego nie korzysta\u0107 z pie\u015bni maryjnych? Oczywi\u015bcie mo\u017cna my\u015ble\u0107 o tworzeniu nowych pie\u015bni, \u015bci\u015blej odpowiadaj\u0105cych tekstom liturgicznym, zw\u0142aszcza antyfonom, czytaniom, prefacjom. Jednak tak, jak zach\u0119cam do korzystania z pie\u015bni pokutnych (I cz\u0119\u015b\u0107 Wielkiego Postu) \u2013 podczas nabo\u017ce\u0144stwa pokutnego poprzedzaj\u0105cego sakrament pojednania, z pie\u015bni ku czci Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej \u2013 podczas chrztu \u015bwi\u0119tego, z pie\u015bni do Ducha \u015awi\u0119tego \u2013 podczas bierzmowania, z pie\u015bni eucharystycznych \u2013 podczas Komunii \u015awi\u0119tej, z pie\u015bni ku czci Jezusa Chrystusa Najwy\u017cszego i Wiecznego Kap\u0142ana \u2013 podczas \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, tak podczas \u015blub\u00f3w zach\u0119cam do korzystania z wy\u017cej wymienionych dzia\u0142\u00f3w znanych pie\u015bni.<\/p>\n

Czy dostrzega Ksi\u0105dz jakie\u015b znaki wskazuj\u0105ce na podj\u0119cie naprawy tej sytuacji?<\/strong><\/p>\n

Czyta\u0142em wykaz pie\u015bni z 27 lutego 2018 roku \u2013 zatwierdzony przez katowickiego biskupa diecezjalnego, kilka lat temu (2012 r., poprawki w 2013 r.) powsta\u0142y wskaz\u00f3wki lubelskiej komisji ds. muzyki ko\u015bcielnej. Nadto inne o\u015brodki publikuj\u0105 swoje propozycje, tak\u017ce poszczeg\u00f3lni kompozytorzy drukuj\u0105 w\u0142asne utwory. Szko\u0142y organistowskie kszta\u0142c\u0105, komisje dokszta\u0142caj\u0105, s\u0105 dost\u0119pne \u015bpiewniki liturgiczne zatwierdzone przez biskup\u00f3w diecezjalnych, czy te\u017c og\u00f3lnopolskie \u2013 zatwierdzone przez Episkopat Polski. Ale nic z tego nie b\u0119dzie, je\u015bli braknie dobrej woli duchownych i muzyk\u00f3w ko\u015bcielnych. Trudniej wymaga\u0107 odpowiedniej formacji od ludzi \u015bwieckich, ale i tu nie nale\u017cy r\u0105k opuszcza\u0107, tylko przy okazji katechez, nauk, kaza\u0144 \u2013 formowa\u0107.<\/p>\n

Prosz\u0119 podzieli\u0107 si\u0119 swoim do\u015bwiadczeniem i refleksjami w zwi\u0105zku z muzyk\u0105 w celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n

W liturgii Mszy \u015awi\u0119tej z udzielaniem sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa bior\u0105 najcz\u0119\u015bciej udzia\u0142 ludzie z r\u00f3\u017cnych stron Polski oraz cz\u0119\u015bciowo niewierz\u0105cy, cz\u0119\u015bciowo ochrzczeni, ale b\u0119d\u0105cy na bakier z nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Wida\u0107 to np. przy przyst\u0119powaniu do Komunii \u015awi\u0119tej. S\u0105 takie miejsca w Polsce, \u017ce poza nowo\u017ce\u0144cami ma\u0142o kto z zebranych do Komunii \u015bw. przyst\u0119puje. Podobnie jest podczas liturgii pogrzebowych. Jednak, gdy w liturgii pogrzebowej ludzie w wi\u0119kszo\u015bci w modlitwie szukaj\u0105 odpowiedzi na pytania i pociechy w strapieniu \u2013 s\u0105 wi\u0119c bardziej zaanga\u017cowani, to podczas \u015blub\u00f3w \u2013 czuj\u0105 si\u0119 jak na przedstawieniu, zwolnieni z uczestnictwa, co najwy\u017cej bij\u0105 brawo \u2013 jak na przedstawieniu, gdy ksi\u0105dz ulegaj\u0105c namowom, pod\u0105\u017caj\u0105c za filmowymi wzorcami, pozwoli panu m\u0142odemu poca\u0142owa\u0107 swoj\u0105 \u017con\u0119 (jako\u015b wcze\u015bniej zapewne, podczas nierzadko d\u0142ugich zwi\u0105zk\u00f3w przedma\u0142\u017ce\u0144skich \u2013 nie pytali ksi\u0119dza o zgod\u0119\u2026) \u2013 dziwny zwyczaj. Ludzie oczekuj\u0105, by wszystko w tym dniu by\u0142o wyj\u0105tkowe: ko\u015bci\u00f3\u0142 niech tonie w kwiatach, pa\u0144stwo m\u0142odzi promieniej\u0105 blaskiem najnowszych trend\u00f3w mody i sztuki fryzjerskiej, muzyka \u2013 najlepiej ulubione hity. Niech m\u0142odzi maj\u0105 to, co lubi\u0105, bo przecie\u017c raz si\u0119 w \u017cyciu \u015blub bierze (przewa\u017cnie). Ko\u015bci\u00f3\u0142 i liturgia staj\u0105 si\u0119 punktem us\u0142ugowym, maj\u0105cym spe\u0142nia\u0107 zachcianki nierzadko kompletnie z ko\u015bcio\u0142em nie zwi\u0105zanych ludzi\u2026 Niestety zdarza si\u0119, \u017ce i na \u015blubach ludzi zwi\u0105zanych z ko\u015bcio\u0142em, po uroczysto\u015bci \u2013 w \u0142awkach znajdowa\u0142em mn\u00f3stwo \u015bmieci, pokruszonych chips\u00f3w, ciastek, a rozsypane przed ko\u015bcio\u0142em papierowe konfetti przez kilkana\u015bcie dni fruwa\u0142o po okolicznych trawnikach, drzewach, krzewach\u2026 Nie rozumiem takich postaw. Oczywi\u015bcie, \u015blub jest wydarzeniem wyj\u0105tkowym i ze strony liturgicznej powinni\u015bmy do\u0142o\u017cy\u0107 wszelkich stara\u0144, by zar\u00f3wno pa\u0144stwo m\u0142odzi jak i go\u015bcie \u2013 prze\u017cyli to wydarzenie g\u0142\u0119boko. Nie powinni\u015bmy jednak zatraci\u0107 duchowego wymiaru, zast\u0119puj\u0105c go blichtrem popkultury. Liturgia powinna by\u0107 pi\u0119kna, ko\u015bci\u00f3\u0142 wysprz\u0105tany, udekorowany, atmosfera rodzinna, m\u0142odzi otoczeni serdeczno\u015bci\u0105 pastersk\u0105 nawet w\u00f3wczas, gdy s\u0105 kompletnie ksi\u0119dzu nieznani. Splendor jest o tyle uzasadniony, o ile ukazuje wielko\u015b\u0107 daru tego sakramentu i jego zakorzenienie w Chrystusie. Je\u017celi natomiast mia\u0142by schlebia\u0107 tylko ludzkiej pr\u00f3\u017cno\u015bci, to bym z niego zrezygnowa\u0142.<\/p>\n

Na co powinni zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 kompozytorzy przygotowuj\u0105cy nowy repertuar muzyczno-liturgiczny do celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o tekst, powinni przede wszystkim korzysta\u0107 z tre\u015bci zawartych w antyfonach, oracjach, prefacjach, czytaniach. Je\u015bli chodzi o styl kompozycji, to trzyma\u0107 si\u0119 pie\u015bniowej tradycji Ko\u015bcio\u0142a, nie powinno si\u0119 schlebia\u0107 gustom muzyki popularnej. Trzeba komponowa\u0107 pie\u015bni, a nie piosenki. Charakter muzyki \u2013 radosny, optymistyczny, pe\u0142en nadziei, blasku, mo\u017ce i nawet troch\u0119 romantyczny…, ale bez naiwnej tkliwo\u015bci.<\/p>\n

Jakie jest miejsce dla muzyki instrumentalnej w celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/strong><\/p>\n

Takie, jakie zosta\u0142o wytyczone w dokumentach normuj\u0105cych muzyk\u0119 podczas liturgii.<\/p>\n

Po jaki repertuar muzyki instrumentalnej i wokalno-instrumentalnej nale\u017cy si\u0119ga\u0107? <\/strong><\/p>\n

Warto przygl\u0105dn\u0105\u0107 si\u0119 propozycjom katowickiego o\u015brodka muzyki liturgicznej, zatwierdzonym przez biskupa diecezjalnego.<\/p>\n

Czego nale\u017cy zdecydowanie unika\u0107? Jakich b\u0142\u0119d\u00f3w nie pope\u0142nia\u0107?<\/strong><\/p>\n

Nale\u017cy nie ulega\u0107 zniech\u0119ceniu powstaj\u0105cemu przy ka\u017cdorazowym stykaniu si\u0119 z tymi samymi oczekiwaniami ze strony m\u0142odych, maj\u0105cych zawrze\u0107 sakramentalne ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Gdy co tydzie\u0144 organista lub ksi\u0105dz musi t\u0142umaczy\u0107 to samo, mo\u017cna mie\u0107 tego serdecznie do\u015b\u0107. Niekt\u00f3rzy radz\u0105 sobie z tym, maj\u0105c gotowy zestaw utwor\u00f3w muzycznych. M\u0142odzi przedstawiaj\u0105 swoje oczekiwania, natomiast strona ko\u015bcielna \u2013 przedstawia wykaz, z kt\u00f3rego mo\u017cna wybra\u0107 utwory. Nie wolno nam profanowa\u0107 liturgii \u015bwieck\u0105 muzyk\u0105. Z drugiej strony, nale\u017cy wszystko wykona\u0107 jak najpi\u0119kniej i mo\u017cliwie serdecznie, ciep\u0142o. By m\u0142odzi oraz ich go\u015bcie czuli si\u0119 podczas liturgii jak w domu Bo\u017cym, przedsionku nieba, by nie byli traktowani obcesowo, zimno, urz\u0119dowo. S\u0142ysza\u0142em te\u017c o przypadkach, gdy ksi\u0119\u017ca powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na now\u0105 instrukcj\u0119 o muzyce ko\u015bcielnej \u017c\u0105dali od organist\u00f3w wykonywania muzyki nieliturgicznej. Nie rozumiem takiej hipokryzji. Aby powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na jaki\u015b dokument, najpierw trzeba go zna\u0107 oraz stosowa\u0107 si\u0119 do jego zalece\u0144, a nie \u2013 uzasadnia\u0107 w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w dokumentem ko\u015bcielnym, w kt\u00f3rym nie istnieje podstawa do takiego uzasadnienia\u2026<\/p>\n

Jak formowa\u0107 narzeczonych i przysz\u0142ych narzeczonych, aby dostrzegali warto\u015b\u0107 wizji muzyki ko\u015bcielnej w celebracji sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, zgodnej z dokumentami Ko\u015bcio\u0142a?<\/strong><\/p>\n

W ramach kurs\u00f3w przedma\u0142\u017ce\u0144skich nie spotka\u0142em si\u0119 z tak\u0105 tematyk\u0105 konferencji. Mo\u017ce warto m\u00f3wi\u0105c o liturgii tego sakramentu \u2013 ka\u017cdorazowo zwraca\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na stron\u0119 muzyczn\u0105. Ponadto, najcz\u0119\u015bciej \u015blub ko\u015bcielny bior\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b praktykuj\u0105cymi katolikami. Nie bez znaczenia jest poziom muzyki liturgicznej w parafii, do kt\u00f3rej ca\u0142e \u017cycie nale\u017c\u0105.<\/p>\n

Jakimi jeszcze refleksjami chcia\u0142by si\u0119 Ksi\u0105dz podzieli\u0107 w tej tematyce?<\/strong><\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142bym mo\u017ce jeszcze uwag\u0119 na pewne niepokoj\u0105ce zjawisko, o kt\u00f3rym pisa\u0142a mi znajoma pedagog jednej ze szk\u00f3\u0142 kszta\u0142c\u0105cych organist\u00f3w. Niekt\u00f3rzy absolwenci diecezjalnych szk\u00f3\u0142 organistowskich zak\u0142adaj\u0105 swego rodzaju agencje us\u0142ugowe o blu\u017anierczo wzgl\u0119dem liturgii brzmi\u0105cej nazwie: \u201eoprawa muzyczna \u015blub\u00f3w\u201d. Ci muzycznie wykszta\u0142ceni i liturgicznie przygotowani muzycy nie odstaj\u0105 repertuarem od muzyk\u00f3w nieuformowanych liturgicznie, trudni\u0105cych si\u0119 podobnymi us\u0142ugami. Proponuj\u0105 \u015bpiewy i muzyk\u0119 nie licuj\u0105c\u0105 z sacrum. Nawet w nazwie swej agencji nie oszukuj\u0105, i\u017c z liturgi\u0105 nie chc\u0105 mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego, \u017ce chodzi im tylko o dekoracj\u0119, za kt\u00f3rej wykonanie otrzymaj\u0105 honorarium. Podaj\u0105 konkretne stawki. Podobnie zreszt\u0105 do cz\u0119\u015bci kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy przecie\u017c sze\u015b\u0107 lat ucz\u0105 si\u0119 muzyki ko\u015bcielnej w seminariach oraz studiuj\u0105 liturgik\u0119, \u017ce o teologii, a w tym o sakramentologii nie wspomn\u0119\u2026 Tutaj te\u017c studia ksi\u0119\u017cy czasem nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na traktowanie muzyki jako cz\u0119\u015bci liturgii, lecz zgadzaj\u0105 si\u0119, a czasem wr\u0119cz wymagaj\u0105 od organisty muzyki \u015bwieckiej podczas sk\u0105din\u0105d \u2013 \u015bwi\u0119tych obrz\u0119d\u00f3w. C\u00f3\u017c jednak mo\u017cna w tej materii zrobi\u0107? Formowa\u0107 umys\u0142y, przekazywa\u0107 wiedz\u0119, doskonali\u0107 umiej\u0119tno\u015bci, kszta\u0142towa\u0107 sumienia, samemu zachowywa\u0107 si\u0119 stosownie i nie zniech\u0119ca\u0107 si\u0119 pora\u017ckami. Nie traci\u0107 nadziei.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

s. dr Monika Dolores Nowak PDDM: Repertuar muzyczno-ko\u015bcielny w j\u0119zyku polskim po II Soborze Watyka\u0144skim rozwija\u0142 si\u0119 \u201enier\u00f3wnomiernie\u201d w r\u00f3\u017cnych obszarach duszpasterstwa liturgicznego i pozaliturgicznego. Obszarem zaniedbanym jest tu bez w\u0105tpienia celebracja sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Jakich przyczyn tego stanu Ksi\u0105dz si\u0119 dopatruje? ks. dr Wojciech Ka\u0142amarz CM: Po pierwsze, sakrament ten najcz\u0119\u015bciej sprawowany jest podczas Mszy \u015bw. mo\u017ce nie od razu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8728,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-8726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12177,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8726\/revisions\/12177"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}