{"id":4928,"date":"2026-04-01T10:00:02","date_gmt":"2026-04-01T08:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/?p=4928"},"modified":"2026-04-03T10:51:14","modified_gmt":"2026-04-03T08:51:14","slug":"jeden-chleb-dwie-wersje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/?p=4928","title":{"rendered":"Jeden chleb \u2013 dwie wersje"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

To przykre, \u017ce pie\u015b\u0144, kt\u00f3ra w zamy\u015ble Tw\u00f3rcy mia\u0142a by\u0107 pie\u015bni\u0105 jednocz\u0105c\u0105 (ekumeniczn\u0105), jest obecnie przedmiotem sporych podzia\u0142\u00f3w, przede wszystkim w\u015br\u00f3d muzyk\u00f3w ko\u015bcielnych. Ostatnio kilka razy zapytano mnie, jak powinno si\u0119 prawid\u0142owo wykonywa\u0107 pie\u015b\u0144 ks. prof. Stanis\u0142awa Ziemia\u0144skiego SJ pt. Jeden chleb.<\/strong> Pewnie najpro\u015bciej by\u0142oby zapyta\u0107 o to czcigodnego Autora, ale obawiam si\u0119, i\u017c Jego odpowied\u017a mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 nie do ko\u0144ca satysfakcjonuj\u0105ca kogokolwiek. A to z powod\u00f3w, kt\u00f3re za chwil\u0119 przedstawi\u0119.<\/p>\n

W 1973 r., w \u015apiewniku ko\u015bcielnym ks. Jana Siedleckiego ukaza\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105ca wersja tej pie\u015bni:<\/p>\n

\"page1image1813472\"<\/div>\n
\n
\"page1image1813696\"<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Wydanie to by\u0142o ostatnim, jakie ukaza\u0142o si\u0119 za \u017cycia ks. Wendelina \u015awierczka CM, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1974 roku. Redagowa\u0142 on ten \u015bpiewnik od 1928 r., od tzw. Wydania jubileuszowego. Niestety, pod koniec \u017cycia powa\u017cnie chorowa\u0142 i w redakcji korzysta\u0142 z pomocy innych. Z tego, co opowiada\u0142 mi ks. prof. Ziemia\u0144ski \u2013 pomaga\u0142 on ks. \u015awierczkowi zw\u0142aszcza w doborze pie\u015bni nowych, oraz w poszukiwaniu autorstwa tekst\u00f3w i melodii tych pie\u015bni. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce na stronach 560 i 561 wydania z 1973 r. pojawi\u0142a si\u0119 pie\u015b\u0144 autorstwa ks. Ziemia\u0144skiego, jak rozumiem w postaci, kt\u00f3r\u0105 on sam zatwierdzi\u0142. Niestety, zapis tej pie\u015bni pozostawia pole do r\u00f3\u017cnych interpretacji, a to wskutek niejednoznaczno\u015bci, a w zasadzie \u2013 b\u0142\u0119du redakcyjnego. Zauwa\u017cmy, i\u017c nie zaznaczono w tej wersji istnienia refrenu. Z drugiej jednak strony zapisano, \u017ce s\u0105 tu trzy zwrotki, tyle \u017ce… nier\u00f3wnej d\u0142ugo\u015bci. Pierwsza bowiem zwrotka jest dwa razy d\u0142u\u017csza od drugiej i od trzeciej. Otwarta zatem zosta\u0142a droga do interpretacji. Mo\u017cna by\u0142o potraktowa\u0107 drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pierwszej zwrotki jako refren, mo\u017cna te\u017c by\u0142o trzeci\u0105 zwrotk\u0119 potraktowa\u0107 jako drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 drugiej zwrotki. Szkoda, \u017ce w kolejnych wydaniach, jakie ukazywa\u0142y si\u0119 a\u017c do roku 1985 w\u0142\u0105cznie \u2013 nie poprawiono zapisu. Dopiero w XXXIX wydaniu z 1987 roku uwypuklono w tej pie\u015bni refren. Rzeczywi\u015bcie, melodycznie jest on now\u0105 jako\u015bci\u0105 wobec zwrotek. Tak\u017ce jako powtarzany tekst \u2013 wydaje si\u0119 podkre\u015bla\u0107 zasadnicz\u0105 my\u015bl ekumeniczn\u0105, obecn\u0105 w trzech zwrotkach.<\/p>\n

\"page2image1799360\"<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Najwyra\u017aniej podobnego zdania by\u0142a redakcja wydanego w 1991 r. w Lublinie \u015apiewnika liturgicznego, skoro zamie\u015bci\u0142a t\u0119 pie\u015b\u0144 w postaci, w jakiej widzimy j\u0105 w XXXIX wydaniu \u015bpiewnika ks. Jana Siedleckiego. Zauwa\u017cmy te\u017c, i\u017c \u015apiewnik liturgiczny zosta\u0142 zatwierdzony przez Episkopat Polski z zaleceniem, by zawarte w nim pie\u015bni, tak pod wzgl\u0119dem melodycznym jak i tekstowym \u2013 traktowa\u0107 jako wzorcowe.<\/p>\n

\"page3image1819968\"<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Tymczasem, w 1989 r., w drugim tomie swego zbioru pt. \u015apiewam i gram Bogu, ks. prof. Ziemia\u0144ski zamie\u015bci\u0142 omawian\u0105 pie\u015b\u0144 w nast\u0119puj\u0105cej postaci:<\/p>\n

\"page4image1825120\"<\/div>\n
\n
\"page4image1775168\"<\/div>\n
\n
\n
\n
\n

W niej nie tylko dotychczasowa trzecia zwrotka sta\u0142a si\u0119 drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 drugiej zwrotki, nie tylko pojawia si\u0119 dwucz\u0119\u015bciowa NOWA trzecia zwrotka, ale ewidentnie wida\u0107, i\u017c drugi cz\u0142on pierwszej zwrotki nie jest refrenem. Zauwa\u017cmy, \u017ce redaktorzy \u015apiewnika liturgicznego nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 tej opublikowanej kilka lat wcze\u015bniej wersji. Tak\u017ce redakcja XL wydania \u015apiewnika ko\u015bcielnego ks. Jana Siedleckiego powieli\u0142a wersj\u0119 z poprzedniego wydania.<\/p>\n

Gdy przygotowywa\u0142em ostatnie \u2013 XLI wydanie \u015apiewnika ko\u015bcielnego ks. Jana Siedleckiego, zaprosi\u0142em do wsp\u00f3\u0142pracy ks. prof. Stanis\u0142awa Ziemia\u0144skiego SJ, kt\u00f3ry bardzo pom\u00f3g\u0142 mi w wielu sprawach. Dokona\u0142 tak\u017ce korekty ca\u0142ego \u015bpiewnika. W korekcie tej, kt\u00f3r\u0105 mam do dzisiaj \u2013 nie ma uwagi co do b\u0142\u0119dnej formy omawianej pie\u015bni.<\/p>\n

Reasumuj\u0105c: przyjmijmy do wiadomo\u015bci istnienie dw\u00f3ch wersji tej pie\u015bni. Uznajmy tak\u017ce, i\u017c bardziej powszechn\u0105 i d\u0142u\u017cej obecn\u0105 w praktyce jest wersja z refrenem. Niech tak\u017ce wi\u0105\u017c\u0105cym b\u0119dzie dla nas \u2013 jako cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego \u2013 fakt, \u017ce wersja z refrenem zosta\u0142a zatwierdzona przez Episkopat Polski zar\u00f3wno w \u015apiewniku liturgicznym, jak i w XLI wydaniu \u015apiewnika ko\u015bcielnego ks. Jana Siedleckiego.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To przykre, \u017ce pie\u015b\u0144, kt\u00f3ra w zamy\u015ble Tw\u00f3rcy mia\u0142a by\u0107 pie\u015bni\u0105 jednocz\u0105c\u0105 (ekumeniczn\u0105), jest obecnie przedmiotem sporych podzia\u0142\u00f3w, przede wszystkim w\u015br\u00f3d muzyk\u00f3w ko\u015bcielnych. Ostatnio kilka razy zapytano mnie, jak powinno si\u0119 prawid\u0142owo wykonywa\u0107 pie\u015b\u0144 ks. prof. Stanis\u0142awa Ziemia\u0144skiego SJ pt. Jeden chleb. Pewnie najpro\u015bciej by\u0142oby zapyta\u0107 o to czcigodnego Autora, ale obawiam si\u0119, i\u017c Jego odpowied\u017a mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4932,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-piesni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4928"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12139,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4928\/revisions\/12139"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spiewniksiedleckiego.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}