Wywiad dla kwartalnika kleryków „Meteor” – Ks. Wojciech Kałamarz CM

Wywiad dla kwartalnika kleryków „Meteor” – Ks. Wojciech Kałamarz CM

Artykuły, Muzyka

Kl. Jarosław Wojewódka CM: Jaką rolę odgrywa współcześnie w liturgii chorał gregoriański?

Ks. dr Wojciech Kałamarz CM: Odpowiadając wprost na pytanie – pewnie intencyjną, wciąż życzeniową. Od lat na różne sposoby słyszymy zachętę do śpiewu gregoriańskiego, wiele mówi się o świętości tego śpiewu, o tożsamości Kościoła, którą współtworzy od wieków ten rodzaj muzyki, a tymczasem w parafiach, w wielu wspólnotach zakonnych – nie tylko odstąpiono od gregorianki, nie tylko zastąpiono ją nierzadko byle czym, to w dodatku są poważne opory, by na powrót wprowadzać do użytku choćby najprostsze śpiewy gregoriańskie. Z drugiej strony, starając się patrzeć bardziej optymistycznie, można odpowiedzieć na postawione pytanie, iż śpiew gregoriański współcześnie w liturgii istnieje i ma się całkiem dobrze. Przecież w polskim Kościele wszystkie śpiewy mszalne, oraz tony używane w rytuałach są oparte na śpiewie gregoriańskim. Polski Kościół poszedł za posoborową zachętą, by tłumacząc księgi liturgiczne na języki narodowe, wykorzystać melodie gregoriańskie. Oczywiście dostosowując je do języków, melodie te zostały nierzadko zniekształcone. Nadto melodia gregoriańska z tekstem innym, niż łaciński – nigdy nie może być nazwana śpiewem gregoriańskim. Śpiew gregoriański powstał bowiem do tekstu łacińskiego. Tekst jest w nim bardzo istotnym czynnikiem formotwórczym. Trudno zatem mówić o śpiewie gregoriańskim, mając na myśli zniekształcone melodie z tekstami w językach narodowych. Wracając do pytania, to reasumując trzeba udzielić odpowiedzi w dwóch kierunkach: 1. Większość melodii liturgii mszalnej oparta jest na gregoriance, więc w jakiejś szczątkowej postaci ten śpiew gregoriański w obecnej liturgii wciąż istnieje; 2. W czystej postaci śpiew gregoriański we współczesnej liturgii najczęściej nie występuje. Brakuje odwagi, by uczyć wiernych chociażby tych najprostszych śpiewów gregoriańskich w oryginalnej postaci, w języku łacińskim. Jest to konieczne nie tylko ze względów tożsamości katolickiej, ale także przydatne w liturgii sprawowanej dla wielu narodów, posługujących się różnymi językami. Dlaczego mamy preferować język jednego z nich? Módlmy się w języku ponadnarodowym, w dodatku w takim, który legł u podstaw gramatyki i słowotwórstwa języków wielu krajów na całym świecie (Europa, obie Ameryki, Australia, część Afryki…). Śpiew gregoriański zarówno w historii jak i współcześnie posiada wpływ formotwórczy dla kompozytorów melodii liturgicznych. Także wiele chórów, będąc pod jego urokiem, wprowadza ten szlachetny śpiew do swego repertuaru. Istnieją też zespoły specjalizujące się w jego wykonywaniu. Więcej „Wywiad dla kwartalnika kleryków „Meteor” – Ks. Wojciech Kałamarz CM”

Odpowiedź na recenzję ks. prof. Ireneusza Pawlaka

Odpowiedź na recenzję ks. prof. Ireneusza Pawlaka

Artykuły

Podczas 372 Plenarnej Konferencji Episkopatu Polski XLI wydanie Śpiewnika kościelnego ks. Jana Siedleckiego pod moją redakcją uzyskało zatwierdzenie jako ogólnopolski śpiewnik. Taką informację przesłał mi przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów ks. bp Adam Bałabuch. Czuję się więc zobowiązany odpowiedzieć na niektóre zarzuty stawiane przez Recenzenta w drugim numerze „Liturgia Sacra” z 2015 r.

Kolejność działów pieśni w XLI wydaniu jest uwarunkowana kalendarzem liturgicznym, a więc kolejnością okresów liturgicznych i świąt. W nagłówkach uwypuklony został okres liturgiczny po lewej stronie, zaś szczegółowe święto po prawej.

O tym, iż uroczystość Zesłania Ducha Świętego należy do okresu wielkanocnego napisałem we wprowadzeniu do pieśni wielkanocnych na s. 261 śpiewnika. Redakcja więc zdaje sobie sprawę z układu liturgicznego. Zdecydowaliśmy się jednak wyodrębnić ten dział, gdyż wydarzenie Pięćdziesiątnicy jest nie tylko zwieńczeniem okresu wielkanocnego, ale także nowym początkiem dziejów Kościoła. Pieśni do Ducha Świętego są śpiewane przy wielu okazjach (rekolekcje, bierzmowanie itd.). Uznaliśmy, że należy zachować kolejność liturgicznych obchodów (nie naruszyliśmy tego!!!), ale z poddziału pieśni wielkanocnych podnieśliśmy rangę pieśni do Ducha Świętego do osobnego działu. Więcej „Odpowiedź na recenzję ks. prof. Ireneusza Pawlaka”

Nowe artykuły ks. Wojciecha Kałamarza CM

Nowe artykuły ks. Wojciecha Kałamarza CM

Artykuły

Ukazały się nowe artykuły ks. Wojciecha Kałamarza CM w wersji PDF miedzy innymi:

  • Ekumeniczny wymiar XLI wydania Śpiewnika kościelnego ks. Jana Siedleckiego,
  • Śpiewnik kościelny ks. Siedleckiego – ogólnopolskim śpiewnikiem liturgicznym,
  • Śpiewy podczas Mszy Świętej z udziałem dzieci,
  • Problematyka źródłoznawcza w kontekście Śpiewnika kościelnego ks. Jan Siedleckiego,
  • Sakralność religijnej kontrafaktury świeckich utworów,
  • Śpiewy religijne w liturgii Kościoła,
  • Doświadczenia w redakcji XLI wydania Śpiewnika kościelnego ks. Jana Siedleckiego,
  • Ks. Wendelin Świerczek CM – zasłużony badacz polskiej pieśni kościelnej,
  • Ks.prof. dr hab. Karol Mrowiec CM (1919-2011) – sylwetka kapłana, muzykologa, kompozytora.

Więcej na stronie artykuły.